DİSK-AR raporu, dar ve geniş tanımlı işsizliğin artış gösterdiğine işaret ederek, geniş tanımlı işsiz sayısının 11 milyon 705 bine yükseldiğini ortaya koyuyor. İşsizlik oranları ve farklar detaylandırılıyor.
(ANKARA) - Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) yayımladığı İşsizliğin Görünümü Raporu'na göre dar tanımlı ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki fark büyüyor. Rapor, geniş tanımlı işsiz sayısının 11 milyon 705 bin olduğunu belirtti.
TÜİK, mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranının yüzde 8,6 ve mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işgücü oranının ise yüzde 28,6 olduğunu açıkladı. TÜİK’e göre, Türkiye genelinde 15 ve üzeri yaşta kişilerde dar tanımlı işsiz sayısı Eylül 2023'te 3 milyon 75 bin oldu. DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı ise 11 milyon 705 bin olarak belirlendi. Raporda, dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki farkın arttığı vurgulandı.
TÜİK rakamlarına göre, Eylül 2023’te 3 milyon 146 bin olan dar tanımlı işsiz sayısı Eylül 2024 ve Eylül 2025’te 3 milyon 75 bine geriledi. DİSK-AR raporunda, dar tanımlı işsizliğin azalıyor gözükmesine rağmen, geniş tanımlı işsizliğin aynı dönemde yükseldiği belirtildi. Verilere göre, Eylül 2023’te 8 milyon 435 bin olan geniş tanımlı işsiz sayısı Eylül 2024’te 10 milyon 450 bine ve Eylül 2025’te 11 milyon 705 bine çıktı. Böylece, dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki makas hızla açıldı.
DİSK-AR raporunda, dar ve geniş tanımlı işsizlik farkının büyümesine ilişkin şu bilgiler yer aldı: Eylül 2024 ve Eylül 2025’te dar tanımlı işsizlik yüzde 8,6 olarak açıklanırken, geniş tanımlı işsizlik oranı Eylül 2024’te yüzde 26,1’den Eylül 2025’te yüzde 28,6’ya yükseldi ve son bir yılda 2,5 puan arttı. Geniş tanımlı işsiz sayısındaki artış 1 milyon 255 bin olurken, artışın sebebi zamanla eksik istihdam ve umutsuz işsizler ile iş aramayıp çalışmaya hazır olanlar ve iş arama sürecinde olanları kapsayan potansiyel işgücü sayısındaki artıştır.
Potansiyel işgücü sayısı son bir yılda 1 milyon 47 bin kişi artarak 4 milyon 256 binden 5 milyon 303 bine yükseldi. Böylece, Eylül 2025 itibarıyla, çalışmak isteyen ama iş bulamayan kişi sayısı 5,3 milyon olarak gerçekleşti. Dar tanımlı işsizlik dışındaki tüm işsizlik türlerinin arttığı görüldü. Bu nedenle, dar tanımlı işsizlik, işgücü piyasalarını anlamada yetersiz kalmaktadır.
Geniş tanımlı kadın işsizliği ile erkek işsizliği arasında 15,6 puan fark bulunmaktadır. TÜİK verilerine göre, Eylül 2025’te dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 7,4 iken kadınlarda yüzde 11,1 seviyesindedir. Geniş tanımlı işsizlik oranı ise erkeklerde yüzde 22,7, kadınlarda yüzde 38,3 olarak hesaplandı. Kadın ve erkekler arasındaki fark 15,6 puandır.
İşsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı Eylül 2025’te toplam dar tanımlı işsizler arasında 485 bin 419 olarak açıklandı. Toplam işsizlerin yüzde 15,8’i işsizlik ödeneği alabildi. Yaklaşık 2,6 milyon işsiz ise işsizlik ödeneğinden yoksun kaldı. İşsizlik ödeneğinden yararlanamayanların oranı yüzde 84’tür.
