Türkiye’de gübre satışında belirsizlik ve fiyat artışları devam ederken, çiftçiler ve esnaf devletin piyasayı denetlemesini istiyor. Destekler ve stokların hızla ödenmesi talep ediliyor.
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de savaşın etkileri üretime yansıyor. Artan mazot ve gübre fiyatları üreticinin zorlanmasına neden oluyor. Savaşın etkisiyle mücadele eden çiftçiler, gübre piyasasında yaşanan belirsizliklere karşı devletin sıkı denetim yapmasını istiyor. Ayrıca esnafın da zor durumda kaldığına dikkat çekildi; gübreyi ucuza satarsa yerine koyamayacağı endişesi taşıyor.
Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker, mazot ve gübre zammını değerlendirdi. Kavuneker, “Mazot ve gübre zammı yalnızca Türkiye’yi değil tüm dünyayı savaştan dolayı etkiliyor. Çiftçilerimizden imkanları olanlar kendi imkanlarıyla, olmayanlar tarım kredileriyle gübresini alıp tarlaya atmaya çalışıyor. Çoğu gübre yağmur yağmadan önce kullanıldı. Yeşil ürünler ekilmek için de araştırma devam ediyor” dedi.
Kavuneker, çiftçilerin devletten piyasalar ve stoklar üzerinde denetim talep ettiğini belirtti; “Bazı firmalar, elinizde gübre yok, bekleyin veya satmıyoruz gibi ifadeler kullanıyor. Bunun önüne geçilmesi gerekir çünkü çiftçi gübresini alamaz ve tarlasına atamazsa sezon kaybolur, bu da Türkiye’deki üretimine olumsuz yansıyarak sorunlara yol açar. Hızlı denetimler şarttır. Esnafa da gerekirse müdahale edilmelidir, çünkü gübreyi ucuza satmaları durumunda yerine koyamayabilirler. Bakanlık açıklamasında Türkiye’de gübre sıkıntısı olmadığını belirtti; bahar gübresi savaş öncesinden hazırlanmıştı, piyasada ve stoklarda gübre bulunuyor ve bunun garantisi var. Devlet denetimini artırmalı ve kimseye fırsat vermemeli. Bu durumun kimseyi üzmeden aşılması gerekir; hükümet, tüccar, esnaf ve çiftçilikle birlikte hareket edilmelidir.”
Mazot zammının girdi maliyetlerini ciddi şekilde artıracağını ifade eden Kavuneker, “İlerleyen zamanlarda fiyatlar düşer mi ya da sabit kalır mı şu anda net bir şey söylemek mümkün değil. Çiftçi devlete güveniyor ve iyi bir taban fiyatı alacağı ümidiyle hareket ediyor. Eğer destekleme iyi olmazsa, 2026 yılındaki desteklemelerin yetersiz kalacağı öngörülüyor. Ya ürüne iyi bir fiyat verilmeli ya da destekleme modeli değiştirilmelidir. Üretici mağdur edilmemeli. Bu zamlar çiftçiye ağır gelir, ilaç ve tohum fiyatlarında da artışlar söz konusu. Mazot ve gübre fiyatları tüm Türkiye’nin gündeminde.”
Rıfat Kavuneker, konuşmasını şu sözlerle tamamladı: “Çiftçilere yapılan temel destekler, kimlik kartının son hanesine göre yatırılmaya başladı. Gübre alamayan çiftçiler için kalan diğer desteklerin ve planlama desteklerinin de hızla ödenmesi gerekir. Çiftçi, aldığı destekle mazot ve gübresini temin edebilmelidir. Aksi takdirde, girdi maliyetleri çiftçiyi daha da zorlar. Kalan desteklerin en kısa sürede ödenmesini talep ediyoruz. Bu şekilde çiftçiler mağdur edilmeden, bu sorunu aşmamız mümkün olur.”
