Tarım ve Orman Bakanlığı'nın tebliğine göre damızlık hayvancılık işletmelerinde tabii tohumlamada kullanılacak damızlık sığır cinsi erkek hayvanlar için il müdürlüğünden izin alınması zorunlu hale geldi.
Damızlık hayvan yetiştiriciliği yapılan işletmelerde tabii tohumlama amaçlı kullanılacak damızlık sığır cinsi boğalara ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan "Tabii Tohumlama Boğalarına Dair Tebliğ", Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Tebliğle damızlık hayvan yetiştiriciliği yapılan işletmelerde tabii tohumlama amaçlı kullanılacak damızlık sığır cinsi boğalara (manda dahil) izin verilmesine ve bu boğaların kontrolü ile ithalatı yapılacak damızlık sığır cinsi boğalarda (manda dahil) aranan teknik ve verim şartlarına dair usul ve esaslar belirlendi.
Buna göre damızlık hayvancılık işletmelerinde tabii tohumlamada kullanılacak damızlık sığır cinsi erkek hayvanlar için il müdürlüğünden "tabii tohumlama boğası izni" alınacak.
İzin verilen tabii tohumlama boğası, sadece izin verilen işletmede kullanılacak; başka bir işletmeye nakledildiğinde veya satıldığında yeni hayvan sahibi tarafından yeniden izin alınması gerekli olacak.
Tabii tohumlama boğaları, hayvan nakillerine dair Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde sevk edilecek ve sevk sırasında hastalık belirtisi göstermemesi şartı aranacak.
Hayvanların tanımlanması, tescili ve izlenmesine ilişkin mevzuata uygun kulak küpesi olmayan boğalar tabii tohumlama boğası olarak kullanılamayacak.
DNA testi yaptırılabilecek
Tabii tohumlama adayı boğaların TÜRKVET sistemi ile Bakanlık ıslah sistemlerine kayıtlı olması gerekir.
İzin verilen tabii tohumlama boğalarından sperma üretimi yapılmayacak.
Sağlık testleri, il/ilçe müdürlüğü resmi veteriner hekimleri tarafından gerçekleştirilecek ve tüm test masrafları boğanın sahibi tarafından karşılanacak. Bakanlık gerek görürse ek testler isteyebilecek.
Boğaların kesimi, ölümü veya satışı durumunda en geç 15 gün içinde il müdürlüğüne bildirim yapılacak.
Yapılacak testler ve analizler, mevzuata uygun resmi laboratuvarlarda ve Bakanlık tarafından belirlenen metotlara göre yapılacak. Ayrıca, gerek görülürse ebeveyn doğrulaması için DNA testi uygulanabilecek.
İzin verilen boğalar yılda en az bir kez il müdürlüğü denetimine tabi tutulacak.
Tabii tohumlama boğalarının ırkının özelliklerini taşıması ve fenotip uygunluk raporu alması gerekecek. Bu rapor, veteriner hekim ve ziraat mühendisi tarafından yerinde tespit edilerek düzenlenecek.
Genomik test yaptırılan boğaların, belirlenen genetik kusurlardan ari olması ve DNA testinin yapılmış olması önem taşıyor. Test sonucu, boğanın genomik damızlık değeri hesaplanmak üzere Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliğine gönderilecek ve veritabanına kaydedilecek.
İthal edilecek boğalarda sağlık kriterleri, aşılar ve gerekli izinler belirlenmiş durumda.
Kaynak: Anadolu Ajansı
