Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle KKTC'de hellim ve süt sektöründe sorunlar ortaya çıktı. Günlük 170 ton süt depolarda kalma riskinde, 850 ton hellim ise bozulmaya yaklaşmakta.
(ANKARA) - İsrail-ABD'nin İran'a saldırıları ve ardından yaşanan çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) en önemli ihracat kalemlerinden olan hellim üretimini ve süt sektörünü olumsuz etkiledi. KKTC Süt Üreticileri Birliği Başkanı Meriç Avunduk, ihracatın durması sonucu günlük 170 ton sütün üreticinin elinde kaldığını ve aylık 850 ton hellimin depolarda bozulma riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı.
Anka Haber Ajansı’na açıklama yapan Avunduk, KKTC ekonomisinde sanayinin sınırlı olduğunu, turizm ve eğitimin ardından tarım ve hayvancılığın önemli faaliyet alanlarından biri olduğunu belirtti. Kıbrıs’a özgü tescilli ürünler arasında yer alan hellimin, büyük katkısı bulunan ihracatta Avrupa pazarına ulaşımın kısıtlı olduğu, temel ihraç pazarlarının Türkiye ve Körfez ülkeleri olduğunu söyledi.
Avunduk, “KKTC’de günlük yaklaşık 500 ton süt üretiliyor ve bunun yarısından fazlası ihracata gidiyor. Bu ihracatın yüzde 30’u Türkiye’ye, yüzde 70’i ise Körfez ülkelerine yönlendirilmiş durumda. Aylık 850 ton hellim ihracatı Körfez ülkelerine yapılmakta” dedi. Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle sütlerin çoğunlukla hellim peynirine çevrilip depolandığını belirten Avunduk, depo kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle bunun geçici bir çözüm olduğunu ifade etti.
Hellim ihracatının KKTC ekonomisinde kritik önemi olduğunu vurgulayan Avunduk, “Toplam ihracatın yaklaşık yüzde 90’ı hellimden oluşuyor. Bu nedenle ihracattaki kesinti yalnızca süt üreticilerini değil, tüm hayvancılık ve ekonomi sektörünü etkiler” diye ekledi.
Eski KKTC Süt Üreticileri Birliği Başkanı Mahmut Erdem, kriz nedeniyle ihracatın durduğunu belirterek, “Normalde konteynerleri Mersin üzerinden getirip yüklüyorduk. Ancak şu an konteyner firmaları rezervasyon almıyor, gemiler hareket etmiyor. Bu nedenle ürünleri gönderebileceğimiz imkan kalmadı. Her şey durmuş durumda” ifadelerini kullandı. Erdem, sektörün ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu ve depoların en fazla bir hafta, on gün ürün tutabildiğini söyledi. “Eğer çözüm bulunmazsa, üretilen süt işlenemeyecek ve dökülecek” dedi.
Erdem, hellimin dünya genelinde bilinen bir ürün olduğunu, tüketim alışkanlığının en çok Orta Doğu’da bulunduğunu belirterek, “Singapur, Japonya veya Güney Afrika gibi ülkelere küçük sevkiyatlar yapabiliyoruz, fakat bunlar palet bazında çok küçük. Oysa Orta Doğu’ya ayda 20-25 konteyner hellim gönderiyoruz” diye konuştu. Durumun devam etmesi halinde KKTC’de süt ve hayvancılık sektörünün ciddi bir ekonomik krizle karşılaşabileceğinde uyardı.
