Türkiye’de hayvancılık politikalarının ithalat odaklı yaklaşımı devam ediyor. 2021’den 2024’e kadar toplam ithalat miktarı ve maliyetler artarken, para büyük oranda yabancı besiciye gidiyor.
2021 yılında sadece 1.204 ton et ithal edilirken, 2024 yılında bu miktar 79.127 tona ulaştı.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2025 yılında artan canlı hayvan ve et ithalatının 2026 yılında da devam edeceğini ve yerli hayvancılık yapanların bu yıl da sıkıntı yaşayacağını belirtti. 2021 ile 2025 yılları arasındaki canlı sığır ve et ithalatı verilerini inceledi.
Gürer, ithalat yoluyla piyasayı dengeleme iddiasının başarısız olduğunu, artan maliyetler nedeniyle ithal hayvanların fiyatlarının yükseldiğini ve bu durumun hem üretici hem de tüketici için zararlı olduğunu ifade etti. Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın duyurusuna göre, 2026'da besilik hayvan ithalatının Et ve Süt Kurumu aracılığıyla yapılacağı ve başvuruların 12-23 Ocak 2026 tarihleri arasında İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri aracılığıyla alınacağı belirtildi ve başvurular Türkvet sistemi üzerinden değerlendirilecek. Bu da ithalatın 2026 yılında da devam edeceği anlamına geliyor.
Gürer, Türkiye’nin hayvancılık ve kırmızı et politikasını resmi veriler ışığında değerlendirdi. 2010 yılından itibaren başlayan hayvan ve et ithalatındaki artışın, sadece miktarda değil, aynı zamanda fiyat artışında da kendini gösterdiğine vurgu yaptı.
Son dört yılın verileri değerlendirildiğinde, Türkiye’nin hem et hem de yabancı çiftçinin kazancını ithal ettiğini belirtti. Yüksek fiyatlar ve ithalatın sürdürülebilirliğinde sıkıntılar olduğunu dile getiren Gürer, iktidarın bu politika değişikliğini gerçekleştirmekte zaman kaybettiğine dikkat çekti. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 yılında ithalatı sürdüreceğini açıkladığını ekledi.
Hayvancılığın besilik sığır ithalatında hem adet hem de fiyat açısından artış yaşandığını belirten Gürer, 2021 yılında ortalama ithalat fiyatının 975 dolar iken, 2025’te bu rakamın 1.561 dolara yükseldiğini söyledi. Damızlık sığır ithalatının ise 2025’te 2.019 dolara kadar çıktığını vurguladı.
İthalatın miktar olarak da arttığını belirten Gürer, 2021 yılında 261.688 adet sığır ithal edilirken, 2025’in ilk 11 ayında bu sayı 654.430’a çıktı. Artış oranı yaklaşık yüzde 150 seviyesinde olup toplam ödenen tutar 285,7 milyon dolardan, 1,05 milyar dolara yükseldi ve toplam tutardaki artış yüzde 268 olarak hesaplandı.
Yalnızca 2021 yılında 1.204 ton olan kırmızı et ithalatı 2024’te 79.127 tona yükseldi. 2025’in ilk 11 ayında ise 56.240 ton et ithal edildi. Ayrıca, 2021’de toplam 7,2 milyon dolar olan ithalat faturası 2024’te 504,9 milyon dolara, 2025’in ilk 11 ayında ise 443,1 milyon dolara ulaştı.
İthal edilen etin kilogram fiyatı 2021’de 5,98 dolar iken, 2022’de 7,52 dolara ve 2025’te 7,88 dolara çıktı. Gürer, 2021’de canlı hayvan ve et ithalatına 300 milyon dolar bile ödenmediğini, ancak 2023 ve 2024 yılında toplamda 1,5 milyar doları aşan bir faturanın oluştuğunu belirtti. Bu paranın yerli üreticiye destek olarak kullanılması halinde, buzdolaplarının dolacağı ve fiyatların daha uygun olacağı ifade edildi. Ayrıca, ithalatın arttıkça fiyatların da yükseldiğine değinen Gürer, bu politikaların Türkiye’deki fiyat dengesini olumsuz etkilediğine dikkat çekti.
