Karatay ilçesinde iklim değişikliği ve yer altı sularındaki azalma nedeniyle artan obruk riskine karşı Avrupa Birliği destekli proje kapsamında izleme sistemi kurulacak ve riskli alanlar belirlenecek.
Konya'da iklim değişikliği ve yer altı sularında azalma nedeniyle artan obruk riskine karşı Obruk Erken Uyarı Sistemi hayata geçiriliyor.
Karatay Belediyesi öncülüğünde, Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma Merkezi ve Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile işbirliğinde gerçekleştirilecek proje, Avrupa Birliği hibesiyle desteklenecek.
Sahada kurulacak izleme istasyonları ve uydu verileriyle yer altı suyu seviyeleri, yağış miktarı, toprak nemi ve yüzey deformasyonları eş zamanlı izlenerek obruk riskleri erken dönemde tespit edilmek isteniyor.
Veriler, çiftçilere ve belediye personeline gösterge panelleri aracılığıyla ulaştırılacak ve obruk risklerinin izlenmesi ile yönetimi için dijital altyapı oluşturulacak.
Sistem, aynı zamanda kentsel planlama, e-zonlama ve imar izinleri ile entegre edilerek risk esaslı ve kontrollü yapılaşma kararlarına destek sağlayacak.
Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, iklim değişikliği ve aşırı yer altı suyu kullanımının obruk oluşumlarını hızlandırdığını belirtti.
Yer altı sularının çekilmesiyle obruk sayısında yıllık artış yaşandığına değinen Kılca, şu ifadeleri kullandı: “Karatay'da da bu riskle karşı karşıyayız. Bu nedenle Avrupa Birliği destekli projelerimizden birini özellikle bu alana yönlendirdik. Proje, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Avrupa Birliği yetkilileriyle imzalanarak resmiyet kazandı. Bu çalışma ile obrukların dinamik modeli üretilecek. Ne zaman ve nerede oluşacağını kesin olarak öngörmek mümkün değil ancak riskli bölgelerin belirlenmesi açısından çok önemli bir adım atılmış olacak. Proje sonunda Karatay'ın obruk risk haritasının oluşturulması hedefleniyor.”
Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, projenin sadece obrukları değil, kuraklık ve su yönetimini bütünsel olarak ele aldığını vurguladı.
Kurak ve yarı kurak iklim koşullarında yanlış sulama uygulamalarının yer altı sularını hızla azalttığını belirten Arık, “Proje iklim değişikliğine uyum odaklıdır. Sahada kurulacak veri istasyonları ve uydu görüntüleriyle yüzey deformasyonlarını uzak mesafeden izleyebileceğiz. Bu gözlemler, kesin obruk oluşumu anlamına gelmez ancak potansiyel risklerin erken tespiti sağlar.” diye konuştu.
Yer altı suyu seviyelerinin yılda iki kez, yağışlı ve kurak dönemlerin sonunda izleneceği bilgisini verdi.
İki yıl sürecek pilot uygulama niteliğindeki projenin, sistemin başarısı halinde Konya Havzası ve benzer risk taşıyan bölgelerde genişletilmesi planlanıyor. Amaç, su tasarrufunu artırmak ve obruk risklerini orta ve uzun vadede azaltmak.
