Kış döneminde artan yorgunluk ve uyku sorunlarının nedenleri ve bu sorunlara karşı uygulanabilecek öneriler Prof. Ünüsan tarafından paylaşıldı.
Kış aylarında artan yorgunluk, isteksizlik veya uykuya dalmakta güçlük gibi belirtiler genellikle “uykusuzluk” şeklinde değerlendirilse de, bunların altında daha derin bir biyolojik dengenin, serotonin-melatonin döngüsünün yattığı belirtiliyor.
KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nurhan Ünüsan, gün ışığının azalmasıyla birlikte vücudun biyolojik saatinin değiştiğine dikkat çekerek, şunları kaydetti: “Gün ışığı azaldıkça, biyolojik saat bozulur. Melatonin hormonunun üretimi karanlıkta artarken, serotonin yani mutluluk hormonu seviyeleri ışığa bağlı olarak düşer. Bu nedenle kış aylarında hem uyku düzeni bozulabilir hem de enerji seviyesi azalabilir.”
Serotonin ve melatonin üretiminin, ışığın yanı sıra besinlerle de ilişkili olduğunu belirten Ünüsan, özellikle triptofan içeren gıdalar (yumurta, süt, hindi, yulaf), B6 vitamini kaynakları (muz, patates, balık), magnezyum (kabak çekirdeği, kakao, badem) ve kompleks karbonhidratlar (tam tahıllar, kuru baklagiller) gibi besinlerin hormonların sentezinde kritik rol oynadığını ifade etti. Yorgunluğun sadece uyku eksikliğinden değil, bu döngüyü destekleyen öğünlerin yetersiz olmasından da kaynaklanabildiğini söyledi.
Yorgunluk hissinin, biyolojik ritmin gönderdiği bir mesaj olduğunu belirten Ünüsan, “Kış döneminde sabah saatlerinde gün ışığına çıkmak, akşam saatlerinde ekran kullanımını azaltmak melatonin üretimini destekler. Bedeninizi, mevsime uygun şekilde yaşamaya teşvik edin. Daha erken uyumak, uyarıcıları azaltmak ve öğünleri mevsimsel gıdalara göre düzenlemek, bu dönemde en etkili yenilenme yollarıdır. Yorgunluk, biyolojik ritmin bir mesajıdır. Bu döngüyü doğru beslenme, yeterli ışık ve düzenli uyku ile destekleyin,” şeklinde ifadelerde bulundu.
