ABD ve İsrail’in İran’a karşı saldırıları küresel enerji piyasalarını sarstı. Rusya, enerji gelirlerini artırdı ve ekonomik açıdan kazanç sağladı. Avrupa’da fiyat artışları ve tartışmalar devam ediyor.
ABD ve İsrail’in İran’a karşı gerçekleştirdiği ortak saldırıların ardından bölgesel gerilim, askeri ve siyasi dengeleri etkilediği kadar küresel enerji piyasalarını da sarstı. Çatışmalardan sonraki iki haftada en büyük kazancı Rusya elde etti. Enerji gelirlerindeki artış, Moskova’yı savaşın ekonomik kazananlarından biri haline getirdi.
Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) verilerine göre, mart ayının ilk yarısında Rusya’nın fosil yakıt gelirleri toplamda 7,7 milyar euroya ulaştı. Günlük gelir ise şubat ayına kıyasla yüzde 14 artış göstererek yaklaşık 513 milyon euro seviyesine çıktı.
Bu artışın en önemli nedeni, küresel petrol fiyatlarının sert yükselişi oldu. ABD-İsrail saldırılarından sonra Brent petrolün varil fiyatı 119 doların üzerine çıkarak enerji ihraç eden ülkeler için yüksek gelir getirdi.
Savaşın ekonomik sonuçları sadece fiyat artışlarıyla sınırlı kalmadı. ABD’nin Rusya’ya uyguladığı bazı yaptırımları geçici olarak hafifletmesi Moskova’nın avantajını artırdı. Özellikle deniz yoluyla taşınan Rus petrolüne tanınan 30 günlük muafiyet ve Hindistan’ın Rus petrolü alımına göz yumması, ihracatın önünü açtı.
Uzmanlara göre, bu adımlar kısa vadeli piyasa istikrarını amaçlasa da Rusya’nın enerji gelirlerini artırmaya devam eden önemli faktörler arasında yer alıyor.
Rusya’nın enerji gelirlerindeki payı giderek artarken, özellikle Hindistan ve Çin toplam petrol gelirlerinin yaklaşık dörtte üçünü oluşturuyor. Mart ayının ilk yarısında Hindistan’ın yalnızca 1,3 milyar euroyu aşan alım yapması, bu bağımlılığı açık biçimde gösteriyor.
Güçlü talep, Batı tarafından getirilen yaptırımların etkisini sınırken, Rusya’nın enerji ihracatını sürdürülebilir kılıyor.
ABD’nin adımları, Avrupa’da çeşitli tartışmaları beraberinde getiriyor. Bazı liderler, yaptırımların hafifletilmesinin Moskova’nın savaş gelirlerini artıracağını savunurken, enerji fiyatlarındaki yükseliş kıta genelinde baskıya neden oluyor. Avrupa Birliği ülkeleri, Rus enerji bağımlılığını azaltma politikalarını sürdürse de, halen günlük milyonlarca euroluk ithalat yapılıyor. Artan fiyatlar, tüketicilerde yeni enerji krizleri endişesi yaratıyor.
Ortadoğu’daki çatışmalar, küresel dengeleri yeniden şekillendirirken enerji piyasaları üzerinden dolaylı kazançlar sağlıyor. Mevcut durumda, askeri sahalardan uzak olsa da ekonomik açıdan Rusya önemli bir avantaj yakaladı. Savaşın ne kadar süreceği belirsizliğini korurken, enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların ve buna bağlı ekonomik kazançların, küresel siyaseti etkilemeye devam edeceği öngörülüyor.
