İlmihal kitaplarına göre tövbe, kulun acizliğini kabul edip Allah’a yönelmesidir. Gafletin belirtileri ve Allah’ın rahmetine güvendiğimizde dikkat edilmesi gerekenler anlatılır.
İlmihal kitaplarında tövbe, kulun varlık ve benlik enaniyetini bırakıp Allah’a yönelmesidir. "Aman Ya Rabbi, acizim. Sen kadirsin. Merhamet sahibisin. Ben ise Sen’in rahmetine muhtaç, aciz bir kulum. Rahmetini üzerimde tecelli ettir" diyerek, salih amellerle Rabbine güvenmek gerekir. Büyük İmam Cafer-i Sadık (ra) hz.leri, rızkı daralanların tövbe istiğfarını artırmasını söylemiştir.
Ne zaman ki nefs ve şeytan, gençlik hevesini yaşlanınca yaparsın diye aldatıyorsa, Allah’a karşı dikkatli olmak gerekir. D nagilere göre, şeytan insanların Allah’ın affına güvendiğine aldanmalarını sağlar. "O çok aldatıcı şeytan, sizi Allah’ın affına güvendirerek aldatmasın" ayetiyle uyarılır. Günah işlenmesinin ardından yarına bırakmak tehlikelidir.
İnsanlar, dini emir ve yasaklara uymayıp gaflete düşebilir. Hikmet Ehli, bu gafletin beş belirtisini şu şekilde sıralar: 1- Günahların unutulması, 2- İyiliklerin hatırlanıp kabul edilip edilmediğinin bilinmemesi, 3- Kendinden zenginlere bakıp şükürden uzaklaşmak, 4- Kendinden aşağıdaki insanlara bakıp rehavete kapılmak, 5- Allah’ın affeder düşüncesiyle günah işlemeye devam etmek. Bu belirtiler üzerinde dikkatli olunmalıdır.
İbrahim suresinde (42) Allah (cc) buyurur: “Resulüm, Allah’ı (cc), zalimlerin yaptıklarından habersiz sanma. Allah (cc), onları cezalandırmayı, korkudan gözlerin dışarıya fırlayacağı bir güne erteliyor.” Bu ayet, Allah’ın rahmetinden kullarına zaman tanıdığını gösterir.
Seçim sana aittir: Günahlara tövbe edip salih amellerle amel defterini doldurmak gerekir. Zaman geçmeden, yaşam süresi belli olmayabilir. Bir menkıbede, uzun süre mağarada ibadet eden abidin, şeytanı görmek ister ve onunla ilgili şüpheli düşüncelere kapılır. Şeytana inanıp günah işlemeyi tercih eder ve sonunda ölür. Bu da şeytana uymanın zararını gösterir.
Hiçbir zaman ümitsiz olmamalı; Allah’tan ümidini kesenler kafirlerdir. Fıkıh literatüründe, korku ve ümit arasında olmak tavsiye edilir. Hz. Musa (as), Allah’a nasıl dua edeceğine dair sorusuna, kendini aciz sayıp Allah’ı kudretli görerek dua etmesi gerektiği cevap verilmiştir. Bu anlatımdan, seher vakitlerinin dua ve tövbe için önemli olduğu anlaşılır. Geceleri seher vakitlerini boş geçirmemek, tövbe ve istiğfarle meşgul olmak en karlı iştir. Allah’ın (cc) huzurunda bu yazı ile buluşmak dileğiyle.
Hoşça kalın, Allah’a emanet olun.
