Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2024 girişim verilerine göre, sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren yaklaşık 3,9 milyon girişimin tamamına yakını KOBİ sınıfında yer alıyor. Bu girişimler toplam girişimlerin büyük bölümünü ve istihd
(ANKARA) - Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri 2024 sonuçlarına göre, sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 928 bin girişim KOBİ sınıfında yer aldı. KOBİ'ler 2024 yılında toplam girişim sayısının %99,6'sını oluştururken, istihdamın %68,5'ini sağladı.
TÜİK'ten yapılan açıklamada, KOBİ istatistiklerinin güncellendiği ve revizyonlar doğrultusunda yenilendiği belirtildi. Mevzuata göre, 250 kişiden az çalışanı olan ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosu 500 milyon TL’yi aşmayan girişimler KOBİ olarak kabul ediliyor.
2024’te KOBİ’ler, toplam istihdamın %68,5’ini, personel maliyetinin %43,5’ini, cironun %44,1’ini, üretim değerinin %39,8’ini ve faktör maliyetiyle katma değerin %41,2’sini oluşturdu. Sektörler incelendiğinde, %35,1 oranıyla toptan ve perakende ticaret ilk sırada yer aldı. Bunu %15,3 ile ulaştırma ve depolama ile %12,1 ile imalat sanayi takip etti.
İmalat sanayinde faaliyet gösteren KOBİ’lerin toplam KOBİ istihdamı içindeki payı %25,4 oldu. Bu sektörde, personel maliyetinin %33,5’i, cironun %25,5’i, faktör maliyetleriyle katma değerin %34,9’u ve üretim değeri %41,2’si KOBİ’ler tarafından gerçekleştirildi.
KOBİ’lerde çalışan başına ortalama katma değer 2015 yılında 26 bin TL iken, 2024’te 479 bin TL’ye yükseldi. En yüksek değer orta ölçekli girişimlerde görüldü. Orta ölçekli girişimlerde çalışan başına katma değer 2024’te 969 bin TL olurken, küçük ölçekli girişimlerde 558 bin TL, mikro ölçekli girişimlerde ise 175 bin TL olarak hesaplandı. Personel maliyeti de 2015’te 17 bin TL iken, 2024’te 253 bin TL’ye çıktı. Orta ölçekli girişimlerde bu tutar 439 bin TL’ye ulaştı.
İmalat sanayinde faaliyet gösteren KOBİ’lerin %54,8’i düşük teknoloji sınıfında üretim yaptı. Mikro ölçekli girişimlerde bu oran %56,2, küçük ölçekli girişimlerde %48,3, orta ölçekli girişimlerde %47,7 oldu. 2024’te KOBİ’lerin girişim doğum oranı %15,9’a yükseldi. Mikro ölçekli girişimlerde en yüksek oran %17,3, küçük ölçekli girişimlerde %4,7, orta ölçekli girişimlerde %4,2 olarak kayıtlara geçti.
KOBİ’ler 2024 yılında toplam ihracatın %29,6’sını, ithalatın ise %15,9’unu gerçekleştirdi. İhracatın %59,4’ü ticaret sektöründe, %34,3’ü imalat sanayi sektöründe yapıldı. İhracatın %48’i Avrupa ülkelerine, %34,3’ü Asya ülkelerine gerçekleşti. 2015’te 49 milyar dolar olan KOBİ ihracatı, 2024’te 76 milyar dolara yükselirken, ithalat 36 milyar dolardan 51 milyar dolara çıktı.
TÜİK verilerine göre, KOBİ’ler 2024’te toplam Ar-Ge harcamalarının %28,8’ini yaptı. Ar-Ge personelinin %43,7’si KOBİ’lerde istihdam edildi.
