Türkiye Emekliler Derneği, 2024 yılına ilişkin emeklilerin sosyal ve ekonomik haklarına dair 24 talebini açıkladı. Maaş düzenlemeleri ve vergi politikaları ön plana çıkıyor.
Türkiye Emekliler Derneği (TÜED), 2024 yılına ilişkin emeklilerin sosyal ve ekonomik haklarına dair toplam 24 talebini kamuoyuyla paylaştı. Yapılan açıklamada, emekli aylıklarının hesaplanmasından sosyal yardımlara, sağlık katkı paylarından vergi uygulamalarına kadar birçok başlıkta mevcut sistemin emekliler aleyhine sonuçlar doğurduğu belirtildi. TÜİK’in enflasyon sepetinin emeklileri temsil etmediği kaydedildi. Açıklamada, TÜFE’ye endeksli yüzdeli maaş artışlarının emeklileri yoksulluğa sürüklediği ifade edildi. Ayrıca, vergilerin ülkede en önemli gelir kaynağı olduğuna dikkat çekilerek, her kesimden adaletli vergi alınması esasının vurgulandığı belirtildi. Emeklilerin doğal gaz, elektrik, su ve telefon faturalarından KDV ve ÖTV alınmaması gerektiği kaydedildi.
Emeklilerin 2026 yılına yönelik 24 beklentisi kapsamında, intibak sorununun çözülmesi, emekli aylığının asgari ücretin altında olmaması ve EYT düzenlemesinin kapsamının genişletilmesi gibi konular yer aldı. Açıklamada, prim kazancı ve prim ödeme gün sayısı eşit olanların, emeklilik tarihleri fark etmeksizin, eşit aylık alması gerektiği vurgulandı. Bunun için intibak düzenlemesi talep edildi. Ayrıca, sistemin her yıl aylıkları düşüren yapısından vazgeçilerek, tek bir hesaplama sistemi getirilmesi istendi.
Karma hesaplama sistemine göre, TÜFE’ye endeksli artışların en düşük emekli aylığını asgari ücretin yarısına kadar düşürdüğü belirtildi. Emeklilerin onur ile yaşayabilmesi için en düşük aylığın, geçmişteki yasal düzenlemelere göre asgari ücret üzerinde olmasının gerektiği ifade edildi. Aynı zamanda, 5510 sayılı Kanun’un 55'inci maddesinin değiştirilerek, seyyanen zamlar verilmesi ve bütün emeklilere milli gelirden pay aktarılması talep edildi.
2023 temmuz ayında memur maaşlarına yapılan 8 bin 77 TL’lik seyyanen zammın, memur emeklilerine de yansıtılmadığı belirtilerek, bu zammın emekli aylıklarını da artırması gerektiği ifade edildi. Emekli aylıklarının 2025 temmuz döneminde 18 bin 541 TL’ye yükseldiği aktarıldı. Emekli aylıklarında norm ve standartların sağlanması için, gösterge sistemine geçilmesi ve alt sınır aylık bağlama oranının yüzde 70 olarak belirlenmesi önerildi. Ayrıca, KDV ve ÖTV oranlarının yüzde 10’a yükseltilmesi gerektiği vurgulandı.
Emeklilerin çalışırken ödedikleri yüzde 12 sağlık primi ve emeklilikte kesilen katkı paylarının ödeme gücünü aştığı belirtildi. Bu katkı paylarından muafiyet tale edildi. Bayram ikramiyeleri ve sosyal yardımların artması gerektiği, emekliliğin geç olması nedeniyle yaşanan sorunlara çözüm talep edildi. Promosyonların güncellenerek adil hale getirilmesi ve bankalarla görüşmelerde emeklilerin de temsil edilmesi istendi. Emeklilerin sendika hakkı ve toplu sözleşme imkanı talep edildi. Ayrıca, yaş şartı kaldırılarak EYT düzenlemesi kapsamının genişletilmesi ve geriye dönük kayıpların karşılanması talep edildi.
Sağlık sigortası primleri nedeniyle borçlanan stajyer ve çıraklara borçlanma hakkı verilmesi gerektiği, ek gösterge konusunda eşitlik istendi. Sosyal Güvenlik Destek Primleri’nin yeniden düzenlenmesi ve emeklilerin alacağı kira ve diğer desteklerin artırılması beklendi. TOKİ projelerinde emeklilere ayrılan kontenjanın yüzde 50’ye çıkarılması, düşük gelirlilere kira desteği sağlanması ve dul-yetim aylıkları arasındaki eşitsizliğin giderilmesi gibi talepler sıralandı.
Enflasyon sepetinin güncellenmesi ve TÜFE’ye endeksli maaş artışlarının yoksulluğu artırmaya neden olduğu belirtildi. Emeklilerin vergiden muaf tutulması gerektiği ve doğal gaz, elektrik, su ve telefon faturalarından alınan KDV ve ÖTV oranlarının artırılması talep edildi. Ayrıca, emekli ve yaşlılara yönelik kurulların yerel yönetimlerde kurulması ve benzeri toplumsal yapıya katkı sağlayacak adımlar istendi. Kurumlar arasındaki hak eşitliği sağlanmalı, çeyiz yardımları ve cenaze yardımlarında da eşitlik talep edildi. Yaşlıların bakım ve destek ihtiyaçları dikkate alınarak, çeşitli yardım ve desteklerin sağlanması gerektiği vurgulandı.
