Türkiye'de 91 yıl önce kurulan ve birçok ülkeye ihracat yapan traktör fabrikası iflas etti. Fabrikanın tarihçesi ve iflas sürecine dair detaylar kamuoyuna yansıdı.
Türkiye'de ekonomik krizler ülkenin bir gerçeği olarak görülüyor. Bu görüşü destekleyen birçok argüman gün yüzüne çıktı. Pandemiden sonra artan konkordato ve iflas davaları ekonomik buhranı derinden hissettiriyor. Peki Türkiye'de daha önce yaşanan krizlerde bu kadar çok firma iflas ya da konkordato ilan etti mi?
Takvimler 21 Şubat 2001'i gösterdiğinde Türkiye tüm zamanların en büyük ekonomik krizlerinden birisini yaşadı. Türk Lirasının bu kadar çok değer kaybettiği nadir bir yıl yaşanmıştı. Ülkede irili ufaklı binlerce işletme 2001 krizinde iflas etti. 2001'den sonra yeniden toparlanmaya başlayan Türkiye ekonomisi 2021 yılında koronavirüs salgını ve yanlış politikaların sonucunda tekrar kırmızı alarm verdi. Son 5 yılda ülke genelindeki iflas ve konkordato sayısı zirveye ulaştı. 20 yıl önce olduğu gibi günümüzde yine iflasları tetikleyen bazı durumlar var. Fabrikalarda vefatlar sonucunda miras kavgaları ve dedikodular iflas ve konkordato sürecini hızlandırabiliyor.
Geçmiş yıllarda yaşanan krizlerle şimdiki krizleri karşılaştıranlar o dönemki iflasları araştırıyor. Türkiye'nin önde gelen fabrikalarından birinin nasıl iflas ettiği tüm detaylarıyla ortaya çıktı. Ülkenin 1 numarası olan bu fabrikanın çeşitli nedenlerle iflas ettiği biliniyor. 1935 yılında Bursa'da kurulan yerli traktör fabrikası, 1940 yılında İstanbul'a taşındı. Bu fabrikanın adı herkes tarafından bilinen Uzel Traktör.
1960 yılında traktör üretimine başlayan Uzel, sektöre büyük katkı sağladı. 1963 yılında fabrikanın sahibi İbrahim Uzel vefat etti. Miras paylaşımında oğlu Ahmet Uzel yüzde 40, büyük kızı ve eşi olan Cemal Atay yüzde 40, diğer iki kızı ise yüzde 10'ar hisse aldı. Miras paylaşımı sonrası aile içi çatışmalar sürdü. Cemal Atay vefat etti ve hisse dağılımında dengesizlik oluştu. Ahmet Uzel 100 milyon dolar borçlanarak 1996 yılında hisseyi tek bir kişide topladı. 1998 yılında ise vefat etti. Bu süreçlerdeki vefatlar fabrikanın hikayesinde önemli rol oynadı.
Yüksek borçlar nedeniyle fabrikada sorunlar çıktı. Ciro düştü, ancak Önder Uzel şirketin başına geçip toparlamayı başardı. Uzel markası, yaklaşık 100 ülkenin pazarına giriş yapmıştı. 2007 yılından sonra anlaşmazlıklar arttı ve Serdar Uzel, ailesinin tarafına geçti. Davalar devam ederken bankalar ve tedarikçiler şirkete olan güvensizliği artırdı, bu da üretimde sıkıntılara yol açtı. Bu süreçte piyasadaki güven sarsıldı.
Beklenmedik şekilde, fabrikadan alacaklıların kapıya dayanmasıyla şirketin durumu iyice kritik hale geldi. Aile içinde Önder Uzel'in dolandırıcı olduğu yönündeki iddialar, iflası hızlandırdı. Kısa süre sonra Uzel Traktör iflas etti. Fabrikadan sonra işçiler haklarını alamadı ve fabrika yağmalandı. Bu olaylar, Türk sanayisi açısından üzücü bir tablo ortaya koydu. Bir zamanlar Türkiye'nin en büyük yerli traktör fabrikası olan Uzel Traktör, bu talihsiz olaylar nedeniyle tarih sayfalarına girdi.
