Türk Veteriner Hekimleri Birliği Başkanı Ali Eroğlu, kanatlı eti ihracatının durdurulmasının olası etkilerini değerlendirdi. Maliyetleri azaltıcı ve stratejik politikalar geliştirilmesi gerektiğine vurgu yaptı.
(ANKARA) - Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, Ticaret Bakanlığı tarafından kanatlı eti ihracatının durdurulmasının ekonomik ve üretimsel sonuçlarına ilişkin olarak, "Hayvansal üretim politikalarının kısa vadeli fiyat dalgalanmalarına odaklanmak yerine; maliyetleri azaltıcı, üretimi planlayan, stratejik stok yönetimini içeren ve özel sektörle koordinasyon içerisinde yürütülen öngörülebilir politika araçlarıyla desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz" dedi.
TVHB Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu tarafından yapılan açıklamada, kanatlı eti üretimi ve ihracatının mevcut durumu ile alınan kararların olası etkileri değerlendirilmiş ve şu ifadeler kullanılmıştır:
“Türkiye’de kanatlı eti üretimi ve ihracatına ilişkin güncel veriler, sektörün son 25 yılda önemli bir üretim kapasitesine ulaştığını göstermektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2001 yılında 614 bin ton olan tavuk eti üretimi, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 2,6–2,8 milyon tona ulaşmıştır. Aynı dönemde kişi başına düşen üretim miktarı 15 kilogramdan 32 kilogramın üzerine çıkmıştır. Bu tablo, sektörün ülkemizin hayvansal protein arzında stratejik bir konuma sahip olduğunu ve iç talebi karşılayabilecek düzeye geldiğini ortaya koymaktadır.
"Bu durum nihai ürün fiyatlarında baskı oluşturmaktadır"
Kanatlı sektörü; dikey entegrasyonun güçlü olduğu, sözleşmeli üretim modelleriyle yaygın istihdam sağlayan, hem iç piyasaya hem de dış pazarlara üretim yapabilen önemli bir alandır. Ancak sektör; yem hammaddeleri başta olmak üzere canlı materyal temini açısından büyük ölçüde dışa bağımlıdır. Döviz kurlarındaki dalgalanmalar ve maliyet artışları doğrudan üretim maliyetlerini yükseltmekte ve bu durum nihai ürün fiyatlarında baskı oluşturmaktadır.
Kısa vadede ihracatın sınırlandırılması veya tamamen durdurulması, iç piyasada arz artışı sağlayarak fiyatlarda geçici bir düşüşe yol açabilir. Ancak, kanatlı eti biyolojik üretim döngüsüne dayalıdır ve kapasite planlaması belirli bir süreklilik gerektirir. Üretimin kârlılığa dayalı sürdürülemediği seviyelerde kapasite daralması, işletmelerin üretimden çekilmesi, istihdam kayıpları ve sözleşmeli üretim zincirinin zayıflaması ihtimali ortaya çıkar. Orta ve uzun vadede üretimde yaşanacak azalma ise arz yetersizliği ve fiyat dalgalanmalarını artırabilir.
"Uluslararası pazarlarda kaybedilen payın kısa sürede yeniden kazanılması genellikle mümkün değildir"
Ayrıca, ihracat yalnızca üreticinin gelir kalemi değil, aynı zamanda ülkeye döviz kazandıran önemli bir faaliyettir. İhracat gelirlerindeki azalma; ithal girdilere bağımlı sektörlerde maliyetlerin artmasına, finansman ve yatırım kapasitesinin zayıflamasına neden olur. Ayrıca, dış pazarlarda güven kaybı, ticari ilişkilerin zedelenmesi ve uzun yıllar emek ve yatırım ile oluşturulan pazarların kaybı riski bulunmaktadır. Uluslararası pazarlarda kaybedilen payın kısa sürede yeniden kazanılması ise çoğu zaman mümkün olmamaktadır.
Üretim döngüsünün biyolojik doğası göz önüne alındığında, kapasitenin ani ve kapsamlı şekilde artırılması mümkün değildir. Kapsamlı ticari kısıtlamalar, fiyat istikrarını sağlama amacı taşısa da öngörülebilirlikten uzak uygulamalar, üretim planlamasını güçleştirir ve sektörün rekabet gücünü zayıflatabilir.
Türkiye Veteriner Hekimleri Birliği olarak, gıda arz güvenliği, tüketicinin makul fiyatlarla güvenilir hayvansal proteine erişimi ve üreticinin sürdürülebilir üretim yapabilmesi arasında hassas bir denge olduğunu vurguluyoruz. Hayvansal üretim politikalarının, kısa vadeli fiyat dalgalanmalarına odaklanmak yerine; maliyetleri azaltmaya, üretimi planlamaya, stratejik stok yönetimini içermeye ve özel sektör ile koordineli yürütülen öngörülebilir politikalarla desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz.
Kanatlı sektörü; halk sağlığı, gıda güvenliği, istihdam ve ihracat açısından stratejik öneme sahiptir. Bu nedenle alınacak kararların, bilimsel verilere dayanması ve üreticiyi koruyan, tüketiciyi gözeten, ülke ekonomisini güçlendiren tümcül bir yaklaşım ile değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
