Yozgat Veteriner Hekimler Odası, 4 bin ishal testi kiti dağıtarak buzağı ölümlerini yüzde 5'e kadar indirmeyi başardı. Erken teşhis çalışmalarının önemi vurgulandı.
Yozgat Veteriner Hekimler Odası Başkan Yardımcısı Yusuf Canbolat, toplamda yaklaşık 4 bin ishal kiti dağıttıklarını ve serbest veteriner hekimlerin bu kitlerle ishal olan buzağlarının testlerini yaptıklarını söyledi. Testler sayesinde rotanın, korona, E Coli veya kriptomun olup olmadığını belirlemeleri mümkün oldu. Bu testler, tedavi başarısında artış sağladı ve dört ilçedeki buzağı ölümlerinin yüzde 5'e kadar düşmesine katkıda bulundu.
İshale bağlı su kaybı ve beslenme hatalarının buzağı ölümlerinde önemli faktör olduğu vurgulandı. Erken teşhisin hayati önemi belirtilerek, 2022-2024 yılları arasında Sorgun, Sarıkaya, Saraykent ve Akdağmadeni ilçelerinde 'Erken teşhis ile buzağılar ölmesin' adlı proje uygulandı. Bu proje kapsamında 4 bine yakın hasta buzağının hayata tutunması sağlandı.
Veteriner Hekim Bilal Memiş, hayvancılığın yoğun olduğu Yozgat'ta buzağı ölümlerini azaltmak için yetiştiricilere önemli görevler düştüğünü belirtti. Doğan buzağıların en büyük sorunlarından birinin ishal olduğunu ve bu hastalıkla mücadelede aşının önemli olduğunu ifade etti. Aşı fiyatlarının yaklaşık 450-500 lira civarında olduğunu ve üç yüksek ölümcül ishal türünden üç tanesinin yok edilebildiğini kaydetti.
Veteriner hekim Memiş, doğumların artmasıyla birlikte kış mevsiminin gelmesiyle ishal vakalarının artış gösterdiğine dikkat çekti. Bakteriyel ve viral enfeksiyonların, paraziter hastalıkların ishale sebep olduğunu belirtti. Gerek aşılar, gerek hijyen, gerekse barınma koşullarının önemine değinen Memiş, içme sularının klorlama ve ahırların dezenfeksiyonunun özellikle aşılama ve temizlikle birlikte hastalıkların önlenmesinde önemli olduğunu vurguladı. Ülkemizde buzağı ishalinden ölen hayvan sayısının yüzde 35 civarında olduğunu ve Avrupa ülkelerinde bu oranların yüzde 5 olduğunu söyledi. Veteriner hekimler, aşılama takvimlerine uyulması ve hijyen kurallarının sağlanmasının önemini belirtti.
Yozgat Veteriner Hekimler Odası Başkan Yardımcısı Yusuf Canbolat, ishal vakalarını en aza indirmek amacıyla hazırladıkları projeleri ve uygulama aşamasını anlattı. Bu projeyle, Türkiye'de ilk defa bir ilde ishal haritası çıkarıldı ve bu haritanın online ortamda yayınlandığını belirtti. Bu çalışmalar sayesinde, veteriner hekimler hangi bölgelerde hangi etkenlerin yoğun olduğunu görebiliyor. Ayrıca, buzağı ölümlerini azaltmaya yönelik kökten çözümler geliştirilmesi planlanıyor.
İshal kitlerini proje kapsamında ücretsiz dağıttıklarını belirten Canpolat, veteriner hekimlerin de ücretsiz olarak kullandığını söyledi. Piyasa fiyatlarının yaklaşık 1000-1500 lira arasında olduğunu ve veteriner hekimlerin hastalık teşhisinde bu kitleri kullanabileceklerini aktardı. Türkiye'de yaygın olarak görülen dört etkenin; rota, korona, E coli ve kriptoların, bu kitlerle teşhis edilebildiğini söyledi. E coli ve diğer etkenlere karşı köylülerin içme sularını temiz ve klorlama yoluyla korunabileceklerini, bazı hastalıkların ise hijyen ve temizlikle önlenebileceğini belirtti.
