Yenişehir Ziraat Odası Başkanı İskenderoğlu: Gübreye mazota zam geldi, çiftçinin 2025 destekleri halen ödenmedi

Desteklerin ödenme zamanı ve durumu

Haber: Mehmet Mucahit CEYLAN

(DİYARBAKIR) – Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, hububat destekleme primlerinin önceki yıllarda kasım ve aralık aylarında ödendiğini, ancak 2025 yılı desteklerinin halen ödenmediğine dikkat çekerek “Zaten az verilen destek enflasyon karşısında eridi. Bari zamanında verin” dedi.

ANKA Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024 yılında destekleme modelini değiştirdiğini, bu değişikliğin çiftçiye olumsuz yansıdığını ifade etti.

İskenderoğlu, şunları kaydetti:

• “Bilindiği üzere çiftçilerimizin her yıl daha önce hububat destekleme primi, DGD doğrudan gelir desteği şeklinde ödeniyordu. Fakat 2024 yılında Tarım Bakanlığı, üretim planlaması ve temel girdi adı altında destekleme modelini değiştirdi. Bu değişiklik sırasında ödeme planlarıyla ilgili bilgi verilmedi. Planlı üretim denildiğinde herkes memnun olmuştu, ancak bu açıklama sonrası planlı üretim adı altında destek kesildi.”

Destek ödemeleri ve zaman dilimi

Hububat destekleme primlerinin kasım ve aralık aylarında ödendiğini hatırlatan İskenderoğlu, 2025 desteklerinin ise halen ödenmediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

• “Ocak ayı sona erdi, icmaller bile henüz çıkmadı. Bu icmal, çiftçinin hak ettiği destek tutarıdır. Bu şartlar altında üretim nasıl yapılacak?”

Girdi maliyetlerindeki artış ve desteklerin durumu

Son dönemde gübre ve mazotta zamlar yaşandığını vurgulayan İskenderoğlu, desteklerin gecikmesi nedeniyle çiftçinin üretim yapamaz hale geldiğini söyledi. Şöyle dedi:

• “Gübreye yüzde 15, mazota ise yaklaşık yüzde 10-15 zam geldi. 2025 yılında ödenecek destekler ise 2026 yılının Ocak ayı bitmiş olmasına rağmen henüz ödenmedi. Enflasyon karşısında azalan destekler, çiftçinin alım gücünü azaltıyor.”

Çiftçinin hak kaybı ve talepleri

Çiftçinin hakkı olan desteklerin zamanında ve tam verilmesini isteyen İskenderoğlu, şöyle devam etti:

• “Destekler, çiftçinin alnındaki alın teri gibi helal parasıdır. Zamanında ve tam ödensin. Desteklerin gecikmesi ve az verilmesi çiftçinin üre gübresini, buğday ve arpa gibi ürünleri üretmesini engelliyor. Çiftçinin parası yok, gübre ve mazot alamıyor.”

Enflasyona göre destekler ve bütçe oranları

İskenderoğlu, çiftçilere verilen desteklerin enflasyon karşısında eridiğini söyledi:

• “Memura, işçiye, milletvekili ve Cumhurbaşkanı maaşlarına enflasyon farkı vardır. Ama çiftçiye desteklerde enflasyon farkı yok; enflasyon karşısında destekler pula dönmüş durumda.”

Tarım Kanunu’ndaki yüzde 1’lik bütçe ayırma oranının kullanılmadığını belirterek, şu açıklamayı yaptı:

• “2006’da çıkan yasaya göre, bütçenin yüzde 1’i tarıma ayrılmalıdır. Ancak şu anda bu oran yaklaşık yüzde 0.25 seviyesine inmiş durumda. Kanunen hakkımız olan destekler tutulmuyor.”

Girdi fiyatlarındaki artış ve üretim şartları

Destekler açıklandığında girdi fiyatlarının daha düşük olduğunu hatırlatan İskenderoğlu, üretim şartlarının zorlaştığını belirtti:

• “Mazot 40 lirayken destekler açıklandı, şimdi 60 lira. Gübre 17 liraydı, şu anda 27 lira. Bu şartlarda nasıl üretim yapılabilir?”

Hak kaybına uğrayan çiftçiler

Çiftçinin haklarının gasp edildiğini ifade eden İskenderoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

• “Çiftçinin yaklaşık 700-800 milyar TL’ye yakın hakkı var. Ama bana göre bu yıl sadece 168 milyar TL destek sağlanacak deniyor. Hakkımız gasp ediliyor ve zamanında ödenmiyor. Çiftçi, SGK borcunu ödeyemiyor, gübre ve mazot alamıyor. Çünkü destek yok, az ve gecikmiş.”