CHP Genel Başkan Yardımcısı Zeliha Aksaz Şahbaz, HIV vakalarının artışının politika tercihlerinin sonucu olduğunu belirtti. Erken tanı ve tedavinin önemi vurgulandı.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Zeliha Aksaz Şahbaz, 1 Aralık Dünya AIDS Günü kapsamında açıklamalarda bulundu. Kendisi, dünya genelinde vaka sayıları azalırken Türkiye’de artış gösteren HIV vakalarının, politik bir tercihin sonucu olduğunu savundu. Yakın dönemlerde çocuk yaşta HIV/AIDS nedeniyle kaybedilen vakaların, tanının geç konulduğunu, tedaviye erişimin geciktiğini ve çocukların pek çok riskle karşı karşıya bırakıldığını belirtti.
Türkiye’de yıllardır göz ardı edilen, bütçesi azaltılmış ve önleme programları zayıflatılmış bir halk sağlığı gerçeğine dikkat çekti. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü verilerine göre, 1985’ten 7 Kasım 2024’e kadar toplam 45 bin 835 HIV pozitif ve 2 bin 438 AIDS vakası kayıtlara geçmiştir. Bu vakaların yüzde 81,8’inin erkek, yüzde 18,2’sinin kadın olduğu bilgisi paylaşıldı. 2024 yılında ise 1.527 yeni HIV pozitif ve 40 yeni AIDS vakasının tespit edildiği aktarıldı.
Şahbaz, bu tabloyun, HIV ile yaşayanların görünmez hale getirildiğini, koruyucu sağlık hizmetlerinin, cinsel sağlık eğitiminin ve erken tanının ihmal edildiğini gösterdiğini belirtti. Erken tanı ve tedaviyle HIV’nin kontrol altına alınabileceğine işaret ederek, ülke koşullarında yoksulluk, göç, madde kullanımında artış ve sağlık politikalarının yetersizliğinin yeni vakaların artmasına katkı sunduğunu vurguladı. Ayrıca, çocuk yaşta HIV/AIDS kayıplarına ve bu durumun çocuk koruma sistemindeki zayıflığa dikkat çekti.
HIV’in bir ahlak meselesi değil, sağlık hakkı meselesi olduğunu ifade ederek, toplumu suçlamadan, riskleri azaltan ve hak temelli politikalarla güçlendiren yaklaşımların şart olduğunu söyledi. Damgalamayı ve ayrımcılığı önleyen kampanyaların yapılması, ücretsiz kondom erişimi, HIV taramalarının yaygınlaştırılması, anonim ve ücretsiz test hizmetleri, risk gruplarına yönelik koruyucu sağlık programları ve psikososyal- hukuki desteklerin sağlanması gerekliliğini vurguladı.
Bilimsel ve kamucu politikalarla HIV/AIDS ile mücadelenin mümkün olduğunu belirten Şahbaz, erken tanı ve düzenli tedavi sayesinde virüs baskılanabilir ve bulaşıcılık sıfıra yakın seviyelere inebilir. Toplumsal damgalama ve sağlık politikalarındaki yetersizliklerin en büyük engel olduğuna dikkat çekerek, Dünya AIDS Günü’nde tekrar vurguladı: Hiç kimse kaderine terk edilmemeli ve ayrımcılığa uğramamalıdır.
