Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez, 2025 yılını tarım ve gıda alanında zor geçtiğini belirtti. 2026'nın da daha zor olacağını ifade etti.
Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez, 2025 yılının tarım ve gıda alanında ülkemiz açısından, gerek üreticiler gerek tüketiciler açısından çok zor geçtiğini belirtti. Ayrıca, 2026 yılının 2025'ten daha da zor olacağını tahmin ettiklerini söyledi. Suiçmez, tarımdaki sorunların teknik değil, iklim etkilerine bağlı olduğunu ancak esas sorunun politika tercihlerinden kaynaklandığını vurguladı. Politikaların üretimden yana değil, rant ve büyük şirketlere hizmet eder biçimde olduğunu, bu nedenle Türkiye'nin tarımda kendini yeterli kılmayı başaramadığını dile getirdi.
Ziraat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, 2025 yılının hem üretici hem de tüketici açısından oldukça zor geçtiğini ifade etti. Genel ve tarım politikalarında köklü değişimler olmazsa, 2026'nın daha da zor geçeceğine dikkat çekti.
Suiçmez, TÜİK'in açıklamalarına dayanarak şunları kaydetti: Buğday üretimi 22 milyondan 20 milyon tona gerilerken, son tahminlerde 17,9 milyon tona düştü. Bu durum, dahilde işleme rejimi dışında ithalatın devam edeceği anlamına geliyor. Ayrıca, hayvan yemi üretimi 9,2 milyon tona inmiş, geçen yıl 8 milyonken, bu yıl 6 milyon olmuş. Meyvelerde ciddi don zararları yaşandı; kayısı, kiraz, antepfıstığı, fındık ve elma gibi ürünlerde yüzde 75'leri aşan zararlar gerçekleşti. Güney illerde tarım sigortalısı kapsamındaki zararlar 23 milyar lira, tarım sigortası olmayan üreticilere ilişkin ise hasar ödemeleri 46 milyar lira olarak açıklandı. Ancak, ÇKS'ye kayıtlı yaklaşık 5 milyon üreticinin yalnızca 2,3 milyonunun zararlarının karşılandığı belirtildi.
Kuraklığın bu yıl daha şiddetli yaşandığını ifade eden Suiçmez, özellikle kuru tarım alanlarında buğday, arpa, mercimek, nohut ve ayçiçeğinde verimin düştüğünü söyledi. Mercimek üretiminde yüzde 58, nohutta yüzde 26 oranında azalma yaşandı. Dışardan bakliyat alımının artması bekleniyor. Hayvancılıkta ise çiğ süt maliyetleri, Ulusal Süt Konseyi'nin belirttiği gibi 19-19,6 lira arasında seyrediyor.
Desteklerin yetersiz kaldığını ve geç ödendiğini belirten Suiçmez, enflasyon tahminlerinin yüzde 31 olmasına rağmen desteklerde yüzde 24 artış yapıldığını hatırlattı. Tarım Kanunu'nun 21. maddesine göre, GSYH'nin en az yüzde 1'inin tarıma yönlendirilmesi gerekirken, bu tutar 722 milyar liraya ulaşmalıydı. Tarımsal üretim planlaması için veri sağlanması gerektiğine değinen Suiçmez, 2001’den beri yapılan tarım sayımının yeterli olmadığı ve güncel verilerin sağlanmasının önem arz ettiğini söyledi. Ayrıca, çiftçilerin banka kredisi borçları ve takipteki borçlarının yüksek seviyelere ulaştığını kaydetti: yıl başında 4 milyar olan borç, şimdi 11 milyar seviyesine çıktı.
Toprakların ve tarım alanlarının korunmasının üretim için temel olduğu belirtilen Suiçmez, iklim kanuna göre fosil yakıtların yasaklanması yerine zeytinliklerin ve meraların enerji ve maden yatırımlarına açılmasını eleştirdi. Tarım alanlarının ve meraların, ormanların enerji ve madencilik yatırımlarına açılmaya devam ettiğine dikkat çekti. Bakanlığın bu konularda sessiz kaldığını ifade etti.
Gelecek dönemde meyvecilikte ciddi sorunlar yaşanacağını belirten Suiçmez, iklime bağlı don ve kuraklık nedeniyle üretimin düşük olmasının devam edeceğini, ihracata dayalı gelirlerin azalacağını söyledi. Üretim düşüşüne ilişkin somut önlemler alınmadığını ekledi.
Çiğ süt fiyatlarının maliyetle denk olduğunu, dışarıya bağımlılık arttığını ve maliyetlerin yükseldiğini ifade eden Suiçmez, ithalat politikalarının devam etmesiyle ürün fiyatlarının düşmeyeceği görüşünü dile getirdi. Tüketicilerin ucuz ve sağlıklı gıdaya erişimlerinin zorlaşacağını vurguladı. Gıda güvenliği ve sağlığı açısından da riskler bulunduğunu belirtti.
Kuraklık, don, hastalıklar ve diğer sorunlar için acil önlemler alınmadığını, desteklerin yetersiz olduğunu ve ekonomik politikaların değişmesi gerektiğini söyledi. 2026'nın 2025’ten daha zor geçeceğine dikkat çekti. Tarımın milli güvenlik sorunu olduğunun altını çizerek, politika ve desteklerin değiştirilmediği sürece temel sorunların devam edeceğini belirtti.
