CHP CAO Politika Kurulu Başkanı Aylin Nazlıaka, düzenlemenin çocukları koruma iddiasıyla dijital alanı daraltmayı amaçladığını belirtti. Mevcut araçların zaten kullanıldığı vurgulandı.
CHP CAO Politika Kurulu Başkanı Aylin Nazlıaka, oyun platformlarına ilişkin düzenlemenin çocukları koruma adı altında dijital alanı daraltan yeni bir müdahale olduğunu söyledi. Çünkü ebeveyn kontrolü, içerik filtreleme ve süre sınırlama gibi araçlar bugün birçok platformda, örneğin Steam'de, zaten mevcut durumdadır. İktidar, sistem içindeyken var olanı görmezden gelerek yeni yasaklar ve denetim alanları yaratmaya çalışmaktadır. Bu anlayışın çocukları korumadığı, aileleri güçlendirmediği, yalnızca dijital özgürlükleri sınırladığı, oyun sektörüne baskı yaptığı ve Türkiye’nin genç ve üretken dijital ekosistemine zarar verdiği belirtildi.
15 yaş altına sosyal medya yasağı ve çeşitli düzenlemeleri içeren düzenlemenin, TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’nda kabul edildiği hatırlatıldı. Teklif, yaş doğrulama zorunluluğu, ebeveyn kontrol araçlarıyla sosyal ağlara sınırlama ve reklam yasağı gibi maddeleri içeriyor. Çocukları dijital dünyanın risklerinden koruma sorumluluğu varken, bu düzenlemenin çocukların üstün yararını gözetip gözetmediği sorgulanmaktadır. Çocukların haklarını gözeten, aileyi destekleyen, eğitimi güçlendiren hak temelli politikalar gerektiği vurgulandı. Dijital ortamın risk alanı olduğu kadar bilgiye erişim, kendini ifade etme ve sosyalleşme açısından da önemli olduğu belirtildi.
Teklifin, bilimsel verilerle desteklenmiş ve şeffaf şekilde hazırlanmış bir model olmadığı ifade edildi. Çocukların dijital davranışları, riskler, kullanım alışkanlıkları ve korunma ihtiyaçlarına ilişkin veri analizi paylaşılmadı. Çocukların görüşleri alınmadı ve yaş doğrulama sistemlerinin teknik zaaflar içerdiği, VPN ve benzeri yollarla aşılabildiği, bu nedenle denetimin güçleştiği belirtildi. Mesele yalnızca yasak koymak değil, uygulanabilir ve denetlenebilir sistem kurmaktır.
Oyun platformlarına getirilen düzenlemenin, zaten mevcut olan ebeveyn denetimi araçlarını yeniden sunmaktan başka bir anlamı olmadığı savunuldu. Steam gibi platformlarda bu araçlar uzun süredir aktif olup, iktidar bunları dikkate almadan yeni düzenlemeler yapmaktadır. Bu yaklaşımın çocukları koruma amacı taşımadığı, dijital alanı merkeze alan kontrollü ve özgürlükleri kısıtlayan bir sistem olduğu ifade edildi. Ayrıca, gelişmiş ülkelerdeki başarılı modellerin sadece kısıtlamaya dayanmadığı, okullarda dijital okuryazarlığın eğitimle ve aileleri bilgilendirmeyle desteklendiği belirtildi. Finlandiya, Fransa ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde, platform sorumluluğu, algoritmik şeffaflık, çocuk mahremiyeti ve psikososyal koruma gibi unsurlar birlikte ele alınmaktadır.
Türkiye’de ise iktidarın en kolay yolu olan yasaklama tercih edildi. Yasaklamanın politika üretmekten daha kolay olduğu belirtildi. Çocukların dijital dünyadan dışlanması yerine, güvenli, bilinçli ve güçlü bireyler olarak var olmalarının sağlanmasının temel olduğu vurgulandı. CHP’nin yaklaşımında ise, çocuğun üstün yararının esas alındığı, ifade özgürlüğü, özel hayat ve kişisel verilerin korunmasının anayasal güvencede olduğu belirtildi. Devletin görevinin sansür değil, koruyucu ve önleyici politikalar üretmek olduğu söylendi. Çocukların verilerinin hassasiyetle korunması, platformlara açık yükümlülükler, çocuk istismarına sıfır tolerans, dijital okuryazarlık eğitimi, eğitmen ve ebeveynlere ücretsiz rehberlik ve 7/24 dijital istismar ihbar hattı kurulması gibi uygulamalar önerildi. Ayrıca, bağımsız denetim mekanizmalarıyla şeffaflık sağlanması gerektiği vurgulandı.
Biz çocukları hak sahibi bireyler olarak görüyoruz. Çocukların görüşlerinin alınmadığı ve katılım mekanizmalarının işletilmediği düzenlemelerin çocuk dostu olamayacağı belirtildi. Son olarak, iktidara çağrı yapıldı: çocukları dinleyin, verilerini koruyun, eğitimi ve aileyi destekleyin. Sansüre değil, sosyal devlet anlayışına öncelik verilmesi gerektiği ifade edildi. Çocukların haklarının, yasaklar yerine, bilinçli politikalarla korunacağı ve çocukların özgür ve güvenli ortamda gelişeceği dile getirildi. Çocuk haklarının, anayasal yükümlülük olduğu vurgulandı ve çocukları korumanın vatanı korumakla başlayacağına işaret edildi.
