6 yılda en düşük emekli maaşı alanların sayısında 7 kat artış görülüyor. Yasa değişiklikleri ve sistemin yapısı, emekli gelirlerini olumsuz etkiliyor.
Emeklilerin durumu sıkça konuşuluyor, ancak başka bir tablo da mevcut. Durum artık sürdürülemez hale geldi.
Her emekli maaşı artışında hazine tarafından desteklenen ve en düşük emekli maaşı alanların sayısı artarken, aynı zamanda maaşlar hızla en düşük seviyeye yaklaşıyor.
Bu durumun en önemli nedeni 2008 yılında hükümet tarafından çıkarılan ve kamuoyunda “Emeklilik Reformu” olarak tanıtılan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’dur. Bu yasa 1 Ekim 2008'de yürürlüğe girdi ve aylık bağlama oranlarını düşürdü. Emeklilerin maaş bağlanma oranları azaltıldı ve her yıl yaklaşık yüzde 2 oranında da azaldı. Ayrıca, sistem öyle bir yapıya getirildi ki, daha fazla çalışan ve prim yatıranlara daha az emekli maaşı bağlanmaya başlandı.
Yıllar geçtikçe, emeklilerin eline çok az para geçerken “kök maaş” terimi gündeme geldi. Kök maaş, aslında gerçek maaşı ifade eder. Günümüzde en düşük emekli maaşı 20 bin liraya hazine desteğiyle ulaşıyor. Desteğin kesilmesi durumunda, maaşlar 10 bin liradan aşağıya inebilir.
Öte yandan, gerçek maaşlar erirken, en düşük emekli maaşı alanların sayısı katlanarak artıyor. 2019 yılında yaklaşık 650 bin emekli en düşük maaşı alıyordu. 2023’te bu rakam yaklaşık 2 milyona yükseldi. 2025’te yaklaşık 3,9 milyon, 2026’da ise yaklaşık 4,9 milyon emekli en düşük maaş alıyor. Emekli maaşı alanların toplam içindeki oranı arttıkça, en düşük maaş alanlar sayısı da artmaya devam ediyor.
